วิธีการเลือกและใช้ไม้เท้าเดินป่า
ไม้เท้าเดินป่าเป็นอุปกรณ์เสริมที่ใช้ในการปีนเขา เรียกอีกอย่างว่าไม้เท้าเดินป่า การใช้ไม้เท้าเดินป่าอย่างถูกต้องสามารถนำประโยชน์มากมายมาสู่กิจกรรมเดินป่าอื่นๆ เช่น การปีนเขากลางแจ้ง การเดินป่า และการข้ามผ่านพื้นที่ต่างๆ
ประการแรก ฟังก์ชันหลักคือใช้แขนช่วยขาเพื่อลดความเหนื่อยล้าของกล้ามเนื้อขา เมื่อใช้ไม้เท้าเดินป่าลงเขา ผู้ใช้จะโน้มตัวไปข้างหน้าโดยธรรมชาติ เปลี่ยนท่าทางการใช้แรงเดิม ลดภาระที่ขา งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าการใช้ไม้เท้าเดินป่าอย่างถูกต้องช่วยลดแรงกระแทกที่เข่าได้ 22% และลดภาระกล้ามเนื้อขาได้ 21% ขณะลงเขา
ประการที่สอง ไม้เท้าเดินป่าสามารถช่วยรักษาสมดุลและความมั่นคงบนเส้นทางภูเขาที่ชันและขรุขระ ลดความเสี่ยงได้ ข้อมูลขนาดใหญ่แสดงให้เห็นว่าในผู้เล่นที่บาดเจ็บ 104 คน มีถึง 95 คนที่ไม่ได้ใช้ไม้เท้าเดินป่า คิดเป็น 91% ของผู้บาดเจ็บ ในขณะที่ในผู้ใช้ไม้เท้าเดินป่า 49 คน โอกาสบาดเจ็บมีเพียง 18.4%
นอกจากนี้ ยังสามารถใช้ตรวจสอบพื้นที่ที่ไม่รู้จัก กำจัดสิ่งกีดขวาง และรองรับเต็นท์ได้ด้วย
แล้วเราควรเลือกและใช้ไม้เท้าเดินป่าอย่างไรให้ถูกต้อง?
โครงสร้าง วัสดุ และการเลือกไม้เท้าเดินป่า
ก่อนอื่น เมื่อเราเลือกและใช้ไม้เท้าเดินป่าอย่างถูกต้อง เราต้องเข้าใจโครงสร้างและวัสดุที่ใช้ทำไม้เท้าเดินป่า
ด้ามจับ:
วัสดุต่างกัน ความรู้สึกในการจับของผู้ใช้ก็แตกต่างกันด้วย หากต้องการเลือกที่เหมาะสม ควรทดลองจับและประเมินความสบายของวัสดุแต่ละชนิดจริงๆ
โดยทั่วไปมีด้ามจับสองรูปแบบคือด้ามจับตรงและด้ามจับรูปตัว T ในตลาด ด้ามจับตรงจะเหมาะกับสรีระมากกว่า ดังนั้นโดยทั่วไปจึงเลือกด้ามจับตรง ด้ามจับรูปตัว T เหมาะกับผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีมือและเท้าไม่สะดวก
วัสดุ:ยาง:
ข้อดี: กันความชื้น ดูดซับแรงกระแทก และทนทาน
ข้อเสีย: ผิวสัมผัสเปียกง่าย ลื่น และทำให้เกิดพอง
โฟม:
ข้อดี: ค่อนข้างสบายและนุ่ม
ข้อเสีย: ดูดฝุ่นได้ง่ายหลังจากเปียก และกลายเป็นเหนียวและลื่นมาก
ไม้ก๊อก:
ข้อดี: น้ำหนักเบา ดูดซับความชื้นได้ดี
ข้อเสีย: ไม่ทนทาน
วัสดุยางและไม้ก๊อกมีความทันสมัยกว่า จึงมีราคาค่อนข้างสูง ขณะใช้ไม้เท้าแรงกดหลักจะอยู่ที่สายรัดข้อมือ ดังนั้นการเลือกด้ามจับขึ้นอยู่กับความชอบส่วนตัวของผู้ใช้ หากมีงบประมาณเพียงพอ แนะนำให้เลือกยางและไม้ก๊อก
สายรัดข้อมือ:
สายรัดข้อมือเป็นส่วนสำคัญมากของไม้เท้าเดินป่า แรงรับน้ำหนักหลักมาจากสายรัดข้อมือ ขณะปีนเขา สายรัดข้อมือช่วยถ่ายทอดแรงจากแขนไปยังไม้เท้า และใช้แขนช่วยเคลื่อนร่างกายไปข้างหน้า ลดแรงกดที่ขา
โปรดระวังเมื่อเลือกสายรัดข้อมือ สายรัดข้อมือต้องสมบูรณ์ ไม่แนะนำให้มีดีไซน์เช่นหัวเข็มขัด เพราะจะเพิ่มแรงเสียดสีที่มือและทำให้เกิดบาดแผลและพุพองได้ หากมี ควรออกแบบให้ไม่สัมผัสโดยตรงกับมือหรือแขน
การเลือกวัสดุของสายรัดข้อมือมีผลโดยตรงต่อความรู้สึกขณะใช้งาน ดังนั้นควรทดลองใช้งานจริง
- เลือกความทนทาน ความสบายสูง และขนาดที่พอดีกับมือของคุณเอง
- ส่วนกลางกว้างกว่าข้างข้าง ซึ่งช่วยป้องกันไม่ให้มือถูกบีบรัด
- ด้านในทำจากวัสดุกันเสียดสีแบบสเวด ซึ่งช่วยปกป้องผิวหนังบริเวณข้อมือที่สัมผัสกับสายรัดข้อมือได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ก้าน/เสา:
ก้านไม้เท้าหรือเสาเป็นส่วนตัวของไม้เท้าเดินป่า วัสดุหลักในตลาดคืออลูมิเนียมอัลลอย คาร์บอนไฟเบอร์ ไทเทเนียมอัลลอย ไม้ เหล็ก และวัสดุอื่น ๆ โดยส่วนใหญ่ใช้อลูมิเนียมอัลลอยและคาร์บอนไฟเบอร์ ก้านที่เบากว่าจะมีราคาสูงกว่า
วัสดุ:
ข้อดี: Hความแข็งสูง แข็งแรงและทนทาน ราคาต่ำ
ข้อเสีย: น้ำหนักค่อนข้างมาก ง่ายต่อการกัดกร่อน และมีแรงสั่นสะเทือนเด้งกลับชัดเจน
ข้อดี: Lน้ำหนักเบา แข็งแรงและทนทานมาก ทนต่อการกัดกร่อน ราคาแพง วัสดุเปราะบาง
ข้อเสีย: Nไม่เหมาะกับภูมิประเทศที่ซับซ้อน
การเลือกไม้เท้าควรขึ้นอยู่กับสภาพภูมิประเทศและระดับการใช้งาน สำหรับความคุ้มค่า แนะนำวัสดุอลูมิเนียมอัลลอย
ระบบดูดซับแรงกระแทก:
ระบบดูดซับแรงกระแทกติดตั้งสปริงภายในไม้เท้าเดินป่า ซึ่งช่วยบรรเทาแรงกระแทก และโดยทั่วไปใช้เมื่อเดินลงเขา ไม้เท้าเดินป่าที่มีระบบดูดซับแรงกระแทกจะมีราคาสูงกว่าไม้เท้าที่ไม่มี นอกจากนี้ยังมีไม้เท้าเดินป่าที่มีระบบดูดซับแรงกระแทกแบบสลับได้ ซึ่งมีราคาสูงกว่า
ไม้เทรคกิ้งที่มีระบบดูดซับแรงกระแทกจะช่วยให้เดินลงเขาง่ายขึ้นแน่นอน แต่ควรพิจารณาว่าคุณต้องการระบบดูดซับแรงกระแทกหรือไม่เมื่อเลือกซื้อ
ที่ยึดไม้/ห่วงสกี:
ที่ยึดไม้เรียกอีกอย่างว่าห่วงสกี หรือแผ่นกันโคลน เนื่องจากไม้เทรคกิ้งเป็นผลิตภัณฑ์ที่พัฒนามาจากไม้สกี ที่ยึดไม้จึงใช้เพื่อป้องกันไม่ให้ไม้เทรคกิ้งตกลงไปในโคลน ทราย หิมะ หรือช่องว่าง ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตราย
ที่ยึดไม้สามารถถอดออกและทำความสะอาดได้ เช่น ในพุ่มไม้หรือหนาม ที่ยึดไม้จะไม่มีประโยชน์ ตรงกันข้ามจะทำให้เดินลำบาก จึงสามารถถอดออกได้เมื่อเหมาะสม
โดยทั่วไปมีที่ยึดไม้สองประเภท คือ ที่ยึดหิมะและที่ยึดโคลน วงแหวนขนาดใหญ่ใช้กับหิมะ ส่วนวงแหวนขนาดเล็กใช้กับดิน
ล็อก:
ล็อกโดยทั่วไปใช้สำหรับปรับความยาวของไม้เทรคกิ้ง โดยทั่วไปไม้เทรคกิ้งมี 2-3 ท่อนที่สามารถปรับได้ให้เหมาะกับความสูงของผู้ใช้หรือความยาวของพื้นที่ต่างๆ ดังนั้นคุณภาพของล็อกจึงสำคัญมาก ล็อกคุณภาพต่ำจะคลายและเสียหายง่าย ก่อให้เกิดอันตรายขณะปีนเขา ดังนั้นต้องเลือกล็อกที่มีคุณภาพดีมาก
ล็อกไม้เทรคกิ้งโดยทั่วไปแบ่งเป็นแบบหมุนและแบบล็อกด่วน ไม่มีล็อกและมีล็อก (ล็อกภายในและภายนอก)
แบบล็อกด่วน:
ข้อดี: ค่อนข้างแน่น ปลอดภัยสูง
ข้อเสีย: ต้องตรวจสอบความแน่นของสกรูบ่อยๆ
แบบหมุน:
ข้อดี: ล็อกแบบแรก ราคาไม่แพง
ข้อเสีย: ใช้งานยาก
ไม่มีล็อก:
ข้อดี: น้ำหนักเบา แข็งแรงสูง ปลอดภัยและทนทาน
ข้อเสีย: ไม่สะดวกพกพา ปรับไม่ได้
มีล็อก:
ล็อกภายใน: ปรับได้-น้ำหนักเบา ปรับความยาวได้ ไม่ง่ายต่อการคลายเกลียว ล็อกติดง่าย
ล็อกภายใน: ไม่สามารถปรับได้-น้ำหนักเบา ล็อกง่าย ความยาวไม่สามารถปรับได้
ล็อกภายนอก: ล็อกง่าย-ปรับความยาวได้ มีความเอนเอียง
ล็อกภายใน + ล็อกภายนอก: น้ำหนักเบา ล็อกง่าย ปรับความยาวได้ ความยาวสามารถปรับได้ในช่วงเล็กๆ
ไม้เทรคกิ้งทั่วไปจะมีสเกลแสดงความยาวและข้อความเตือน (หยุด, สูงสุด, สูงสุด) เพื่อเตือนผู้ใช้ว่าไม่ควรปรับสูงหรือต่ำเกินไปขณะใช้งาน เพราะอาจก่อให้เกิดอันตรายได้
เดินป่า ไม้เท้า หัวไม้เท้า:
หัวไม้เท้าอยู่ที่ปลายด้านล่างของไม้เท้าเดินป่า โดยทั่วไปแบ่งเป็นหัวแหลมและหัวกลม หัวแหลมจับได้ดีแต่ต้องระวังใช้งาน เพราะอาจทำให้เพื่อนร่วมทีมได้รับบาดเจ็บได้ แม้ว่าหัวกลมจะจับได้น้อยกว่าหัวแหลม แต่ปลอดภัยกว่าและใช้ได้อย่างมั่นใจ
วัสดุ:
วัสดุหัวไม้เท้าทั่วไปคือ เหล็กทังสเตน และเหล็ก
เหล็กทังสเตน: ความแข็งสูง ทนต่อการสึกหรอ ราคาสูง
เหล็ก: ความแข็งปานกลาง ทนต่อการสึกหรอปานกลาง ราคาปานกลาง และง่ายต่อการเป็นสนิม
ปลอกหัวไม้เท้า:
ปลอกหัวไม้เท้า: ถอดได้ โดยทั่วไปทำจากยาง ใช้เพื่อปกป้องหรือคลุมหัวไม้เท้า หรือให้ความสามารถกันลื่นขณะเดิน
รูปแบบทั่วไปบนหัวไม้เท้าประกอบด้วยลายตาข่าย ลายเพชร และลายตาราง โดยลายเพชรมีความกันลื่นและทะลุทะลวงดีที่สุด
เมื่อเลือกหัวไม้เท้า ก็ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมที่ใช้ด้วย
วิธีใช้ไม้เท้าเดินป่าคืออะไร?
ไม้เท้าเดี่ยวหรือไม้เท้าคู่
มีหลายคนที่ใช้ไม้เท้าเดี่ยวในการปีนเขา แต่แนะนำให้ใช้ไม้เท้าคู่เพราะไม้เท้าคู่จะมั่นคงและปลอดภัยกว่ามาก เมื่อใช้ไม้เท้าคู่จะมีจุดหมุนสามจุด ความสามารถในการรับน้ำหนักของรูปสามเหลี่ยมจะมั่นคงที่สุดและช่วยลดแรงกดดันได้ดีกว่า หากแรงกดดันไปข้างหน้าร่างกาย ก็ยิ่งจำเป็นต้องใช้ไม้เท้าคู่
เมื่อเดินด้วยไม้เท้าเพียงอันเดียว จะมีแรงกระทำเพียงมือเดียว จุดรับแรงไม่สม่ำเสมอ และมีจุดหมุนเพียงสองจุด ซึ่งไม่สามารถรักษาสมดุลร่างกายได้ดี และจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ
การใช้สายรัดข้อมือ
การใช้สายรัดข้อมือก็สำคัญมากเช่นกัน
- ก่อนอื่นเราต้องปรับสายรัดข้อมือให้เรียบร้อย จากนั้นยืดข้อมือออกจากใต้สายรัดข้อมือและจับด้ามไม้เดินป่า
- หลังจากสวมสายรัดข้อมือแล้ว ให้วางมือบนด้ามจับอย่างง่าย ๆ ไม่ต้องแน่นเกินไป เพื่อกระจายน้ำหนักตัวได้ดียิ่งขึ้น
- ให้ข้อมือ สายรัดข้อมือ และหัวไม้ติดกันอย่างแน่นหนา เพื่อให้ไม้มั่นคงและสามารถใช้ประโยชน์จากสายรัดข้อมือได้เต็มที่
- เมื่อใช้งาน ควรกดแรงลงเพื่อให้สายรัดข้อมือช่วยรับแรงได้ดีขึ้น
- ให้สังเกตการใช้ไม้เท้าซ้ายและขวา โดยทั่วไปจะมีสัญลักษณ์ L และ R บนสายรัดข้อมือ การสวมใส่อย่างถูกต้องจะช่วยให้ไม้เท้าทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ
- ควรปรับความยาวไม้เท้าให้เหมาะสม หลังจากยืนตัวตรง ตำแหน่งด้ามจับควรอยู่ในท่าธรรมชาติ ปลายไม้เท้าควรแตะพื้นเบาๆ และความยาวไม้เท้าควรตั้งอยู่บนมุม 90 องศาของข้อศอก ข้อมือ และด้ามจับไม้เท้า
- การปรับความยาวไม้เท้าช่วยแบ่งเบาภาระของร่างกายและลดแรงกระแทก รวมถึงความเสียหายต่อข้อเข่าและส่วนอื่นๆ ได้ดี
- เมื่อขึ้นเขาชัน ควรปรับความยาวไม้เท้าให้สั้นลงเล็กน้อย ส่วนลงเขาควรปรับความยาวไม้เท้าให้เหมาะสม
- ไม่ว่าจะขึ้นหรือลงเขา ข้อศอกต้องตั้งฉาก 90 องศากับด้ามจับไม้เท้าเสมอ
- เมื่อเดินบนพื้นราบ ควรจับด้ามไม้เท้าเอียงเล็กน้อย ลดการแกว่ง และปลายไม้เท้าไม่ควรเลยปลายเท้าด้านหน้า เพื่อให้ไม้เท้าช่วยผลักดันไปข้างหน้าได้
- เมื่อเดินบนพื้นที่ลาดชัน ควรลงเท้าพร้อมไม้เท้าทั้งสองข้างและใช้จุดหมุนสามเหลี่ยมเป็นเกณฑ์ เพื่อให้เดินได้มั่นคงยิ่งขึ้น
เคล็ดลับการใช้งานอื่นๆ
- เมื่อใช้ไม้เท้าเดินป่า ควรหลีกเลี่ยงพื้นที่สูงชันเพื่อป้องกันการลื่นไถลและรักษาความปลอดภัย
- ห้ามใช้ไม้เท้าเดินป่าเป็นเครื่องมือดึงคน
- ห้ามใช้ไม้เท้าเดินป่าบนหน้าผาหิน
- เมื่อไม่ใช้งาน ควรเก็บให้เรียบร้อยทันเวลาเพื่อป้องกันการบาดเจ็บ → กระเป๋าปีนเขามืออาชีพ
สรุป
ไม้เท้าเดินป่าเป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้สำหรับการปีนเขาและเดินป่า การเลือกและใช้งานไม้เท้าเดินป่าอย่างถูกต้องสามารถเพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยในการปีนเขาและเดินป่าได้อย่างมาก ไม่เพียงแต่ช่วยลดภาระของร่างกายประมาณ 30% รักษาสมดุลของร่างกายให้มั่นคง แต่ยังช่วยปกป้องเข่าของผู้ใช้ ทำให้การเดินกลางแจ้งง่ายขึ้น สะดวกขึ้น และปลอดภัยขึ้น
บทความที่เกี่ยวข้อง:
รีวิวไม้เท้าเดินป่า Naturehike
รายการตรวจสอบสำหรับการตั้งแคมป์
คำแนะนำ 5 ข้อในการเลือกถุงนอน
แสดงความคิดเห็น